Insanin 8 Evresi

20. yüzyilin en önemli psikanalistlerinden Erik H. Eriksonun, insanin 8 evresini tanimladigi psikososyal gelisim kurami psikoloji dünyasinda cigir acmistir. Eriksonun evreleri, hem sosyal hem de psikolojik odaklanmayla, gelisimin psikoseksüel dogasini vurgulayan Freudyen düsüncede bir sicramayi temsil eder. Freud, kisilik gelisiminde cocukluk yillarinin belirleyici oldugunu ve ergenlik yillarindan itibaren yetiskin kisiligin kazanildigini belirtirken; Erikson, kisilik gelisiminde cocukluk yillarinin önemini kabul etmekle birlikte, kisiligin yasam boyunca devam eden bir sürecte gelistigini savunur. Erikson insanin 8 evresini tanimlamakla birlikte, kendisi 90li yaslarina yaklastiginda yeni gündelik zorluklar ve yeni gereksinimler olustugunu fark eder. Bunlara gögüs gerebilmenin de, ancak insan yasaminda dokuzuncu bir evrenin tanimlanmasiyla mümkün olabilecegine karar verir. Insanin 8 Evresinin, Eriksonun esi psikolog Joan M. Erikson tarafindan kaleme alinan bu genisletilmis baskisinda yasam döngüsüne katilan 9. evre de anlatilmaktadir. Erik, Insanin 8 Evresini yazdiginda henüz 90larina girmemisti. 80 yasinda yasliligimizi kabullenmeye baslamamiza ragmen, yaslilikla ilintili zorluklarla 90 yasina yaklasana kadar gercekci bir sekilde karsi karsiya kalmadigimiza inaniyorum. 90 yasinda adeta bize yabanci bir bölgede uyandik. Önceden sezinlemis olabilecegimiz ve tuhaf hatta komik diye basimizdan attigimiz seyler, kisa zamanda kacinilmaz -ve kesinlikle hos olmayan- gerceklikler olarak karsimiza ciktilar. Üretkenlik yillarinin icinden gecerken yolun sonundaymisiz gibi hic hissetmemistik. Yasanacak yillarimiz olacagina kesin gözüyle bakiyorduk. 90 yasinda bakis acimiz degisti; önümüzdeki görüntü sinirli ve belirsiz bir hal aldi. Muhtemel oldugunu her zaman bildigimiz ama üzerinde durmadigimiz ölümün kapisi artik yakindi.