Sosyal ve Siyasi Boyutlariyla Ahi Evren - Mevlana Mücadelesi

Bu calismada Ahi Teskilatinin bas mimari olan büyük halk filozofu ve fikir adami Ahi Evren diye bilinen Hace Nasirüd-din Mahmud hakkinda yeni bulgu ve bilgiler sunulduktan sonra, bu yeni bulgu ve bilgiler isiginda latifeleriyle taninan Nasreddin Hoca ile lakabi Nasirud-din olan Ahi Evrenin ayni kisi olduklari gösterilmektedir. Böylece Anadolu Selcuklulari devrinin bir ünlü, fikir ve aksiyon adaminin gercek kisiligi su yüzüne cikarilmis ve etrafindaki esrar perdesi aralanmis bulunuyor. Bu calismadan sonra bu alanda yürütülecek olan arastirmalar ve calismalar ile Filozof Nasreddin Hoca gercek yönü ve fikirleri ile yeniden gündeme gelecektir. Ahi Evren Seyh Nasirüd-din Mahmudun Letaif-i Hikmet ve Letaif-i Giyasiyye adli eserlerindeki birtakim latife ve hikayelerin halk arasinda Nasreddin Hoca Latifeleri olarak yer aldigi ve bazi Nasreddin Hoca Latifelerinin de Ahi Evren Nasirüd-din Mahmudun eserlerindeki anlatimlardan ve yorumlardan alindigi veya hayatindan izler ihtiva ettigi gösterilmektedir. Tabii 700 senelik zaman süreci icinde halk muhayyilesinin ortaya koydugu pek cok hikaye ve anekdotlarin Nasreddin Hocaya nisbet edildigi de gözlenmektedir. Nasreddin Hocanin Ahi Evren Hace Nasirüd-din Mahmud oldugu ve onun da eserlerinin ortaya cikmasi ve bu eserlerin sahibi olarak hayat hikayesinin de aydinlatilmasi ve gercek sahsiyetinin taninmasi ile Nasreddin Hocaya nisbet edilen seyleri tanima ve belirleme imkani dogmaktadir. Nasreddin Hocanin latifelerinin aslinda mesayih menakib-nameleri türünde bir eser oldugu ve bu latifelerin Ahi Hace Nasirud-dinin hayat hikayesi ile ilgili izler tasidigi ve onun hayat hikayesini detaylandirdigi görülmektedir. Böylece latifelerin Türkiye Selcuklulari devrinin sosyal ve kültürel olaylarina ne sekilde aciklik getirdigi belirtilmektedir. Bu eserde tarihin karanliklarina terkedilmis bir bilge kisi olan Ahi Evren Hace Nasirüd-din Mahmudun cagdasi olan Mevlana Celalüd-din-i Rum, etrafindakiler ve devlet adamlari ile iliskileri aciklanmaktadir.