Tasnaklar ve Ittihatcilar

Tasnaktsutyunun Mesrutiyet dönemindeki stratejilerini ve faaliyetlerini incelerken en merkezi mesele, partinin Abdülhamid istibdadini devirme mücadelesindeki esas müttefiki Ittihat ve Terakki Cemiyetiyle ITC olan iliskileridir. Imparatorluk icin, Ermeni nüfusun ayrimcilik ve zulümden kurtulusunu ve makul ölcüde güvenligini temin edebilecek baska bir uygulanabilir sistem düsünemediginden Mesruti rejimin en yilmaz savunucusu olan ve bütün kaynaklarini Mesrutiyetin basarisi icin seferber eden Tasnaktsutyun, bu sebeple ITC subaylari arasinda genis bir cevre edinebilmisti. Tasnaklara göre Ittihatcilarin pek fazla alternatifi yoktu. Mesrutiyetin basarisi ITCnin basarisindan ayri düsünülemezdi. Partinin ITCyi savunmasi ve Adana katliamlarinda yasanan zulümden sonra bile isbirligini sürdürmesi esas bu sebeptendi. Peki ne oldu da bir bakima kader birligi etmis olan iki parti arasindaki iliski birkac yil icinde geri döndürülemez bir sekilde bozuldu Kaligian, Tasnaklar ve Ittihatcilarda, 1915e giden yolda kilit rol oynayan bu sorunun yanitini, bugüne dek ele alinmamis belgeler ve kaynaklar isiginda ariyor.