Anadolu Türk Kültür Geleneginde Sahmaran

Insanin var olusu ile baslayan anlati, insanin kültür tarihine dair bircok sembolü icerisinde barindirarak günümüze ulastirmistir. Yilan anlatilarda yasam,ölüm, sihir ve bilgiyle iliskilendirilen anlatilar araciligiyla ile günümüze tasinan bir semboldür. Yeryüzünde hemen tüm topluluklarda hem olumlu hem olumsuz nitelikler yüklenmis bir sembol olan yilan ilk yazili kaynaklarda, ilkel dönem magara resimlerinde sikca rastlanan bir unsur olarak mitolojilerde, kutsal kitaplarda, efsanelerde, masallarda, halk hikayelerinde karsimiza cikmaktadir.Anadolu kültür geleneginde ise yilanin bilgelik vasfi, yüzü insan bedeni yilan olarak tasvir edilen Sahmaranla hayat bulur. Anadolu kültüründe süslü taci, cicekli motifleri ve ejderha seklindeki kuyruguyla Sahmaran, gerek halk anlatmalarinda gerekse evlerde bir bereket sembolü olarak karsimiza cikar. Sahmaranin kültürümüze yansiyan izlerini ise mitten masala masaldan roman ve sinemaya kadar sözlü, yazili ve elektronik kültür ortamlarinda takip etmek mümkündür.Sözlü gelenekte hikayeler Lokman Hekim ve Danyal Peygamberle iliskilendirildigi icin bunlar da calismaya dahil edildi. Ayrica derlenen anlatilar, daha önce yaziya gecirilmis sözlü varyantlar, Türk dünyasindan ulasabilen örnekler ve izleriyle karsilastirmali olarak incelendi. Yilana dair mitolojik dönemden süzülerek masal ve efsane gibi anlatilara sizan semboller karsilastirmali olarak gösterilmeye calisildi. Anlatilardaki simgesel anlamin cözümlenmesinde modern derinlik psikolojisi ve arketipsel yaklasimin verileri de calismaya dahil edildi.Yazili kültür ortaminda Sahmarana dair izler tasiyan yazma-basma eserler, modern edebiyata dahil öykü, hikaye, roman ve tiyatro metinleri incelenerek Sahmaran anlatisinin izledigi yol gösterdigi degisimler veya gelenekten beslenme sekli tespit edilmeye calisildi..