Osmanlida Cemiyetler ve Rum Cemaati

Özerk toplumsal girisimlerin araci olarak derneklerin ortaya cikisi, özellikle gec dönem Osmanli tarihinin en ilgi cekici konularindan biridir. Elinizdeki calisma, Osmanli Imparatorlugundaki Rum-Ortodoks toplulugun en taninmis ve uzun ömürlü cemiyetlerinden birini, Dersaadet Rum Cemiyet-i Edebiyesini konu ediniyor. Kitap, Osmanli Rum orta sinifinin 19. yüzyilin ikinci yarisinda hizla cogalan cemiyetler vasitasiyla kendi kimligini insa süreci üzerine egiliyor. Cemiyetleri, kolektif deneyimi anlamlandiran ve bilince dönüstüren bir egitimli topluluk olarak tanimlayan Eksertzoglou, Cemiyet-i Edebiyenin düzenledigi müsabaka ve konferans gibi etkinlikleri inceleyerek, cemiyetin olusturdugu söyleme odaklaniyor; bu söylemin yükselen Yunan milliyetciligiyle hangi noktalarda iliskilendiginin izlerini sürmeye calisiyor. Cemiyetleri baglantili olduklari toplumsal tabakalarin basit birer yansimasi olarak ele almaktan kacinan yazar, Rum burjuva katmanlarin hayirseverlik ve egitim gibi etkinlik alanlarindaki inisiyatiflerinin kendi cemaatleri ve Osmanli sistemindeki konumlari üzerindeki etkilerini irdeliyor.